علت صدای نوشابه و فیس از درب رادیاتور ماشین چیه؟

تا حالا شده بعد از اینکه ماشین رو خاموش کردی، یا حتی وقتی داری رانندگی می‌کنی، یه صدای فس‌فس یا فیس ممتد از سمت موتور بشنوی؟ خیلی از راننده‌ها به این می‌گن صدای نوشابه از درب رادیاتور، چون دقیقاً همون حالتی رو داره که انگار داری گاز یه نوشابه خانواده رو آروم خالی می‌کنی. این صدا اصلاً شوخی‌بردار نیست و معمولاً یه زنگ خطره که می‌گه سیستم خنک‌کاری ماشینت تحت فشاره و داره یه جای کار می‌لنگه. اگر این صدا رو نادیده بگیری، ممکنه کار به جاهای باریک مثل سوختن واشر سرسیلندر یا حتی سوختن کامل موتور بکشه. توی این مطلب می‌خوایم موشکافانه ببینیم علت صدای فیس درب رادیاتور چیه و توی ماشین‌های مختلف چطوری باید حلش کنی.

علت صدای فیس از درب رادیاتور چیه؟

سیستم خنک‌کننده ماشینت یه سیستم بسته و تحت فشاره. این تحت فشار بودن برای اینه که آب توی دمای بالای ۱۰۰ درجه هم نجوشه و موتور خنک بمونه. درب رادیاتور یا درب مخزن انبساط، فقط یه درپوش ساده نیست؛ این قطعه حکم یه سوپاپ اطمینان دقیق رو داره. وقتی فشار داخل مدار خنک‌کاری از یه حد مشخص (مثلاً ۰.۹ یا ۱.۱ بار بسته به نوع خودرو) بالاتر می‌ره، سوپاپ درب رادیاتور باز می‌شه تا فشار یا هوای اضافه رو تخلیه کنه. این تخلیه هوا و بخار آب، دقیقاً همون صدای فیس یا صدای نوشابه رو ایجاد می‌کنه.

حالا سوال اینجاست که چی می‌شه که این فشار تا این حد بالا می‌ره؟ چند تا متهم اصلی داریم:

• خراب شدن خود درب رادیاتور: فنر داخل درب یا واشرهای لاستیکی دورش خشک یا فرسوده می‌شن و درب دیگه نمی‌تونه فشار استاندارد رو نگه داره. در نتیجه خیلی زودتر از حد نیاز فشار رو خالی می‌کنه و صدا می‌ده.
• هوا گرفتن سیستم خنک‌کاری: اگر هوا وارد مدار آب بشه، با گرم شدن موتور به شدت منبسط می‌شه و فشار رو به شکل غیرعادی بالا می‌بره.
• بیش از حد آب ریختن توی رادیاتور یا مخزن: اگر مخزن رو لب‌تا‌لب پر از آب کنی، جایی برای انبساط آب گرم باقی نمی‌مونه و فشار به شیلنگ‌ها و درب رادیاتور میاد.
• نیم‌سوز شدن یا سوختن واشر سرسیلندر: این بدترین سناریو ممکنه. کمپرس سیلندر مستقیماً وارد کانال‌های آب موتور می‌شه و یه فشار وحشتناک ایجاد می‌کنه که از درب رادیاتور بیرون می‌زنه.
• گیر کردن ترموستات: اگر ترموستات قفل کنه و باز نشه، آب دور موتور حبس می‌شه، به شدت داغ می‌کنه و جوش میاره که نتیجه‌اش خروج فشار با صدای فیسه.
• خرابی واترپمپ: وقتی واترپمپ ضعیف بشه یا پره‌هاش خراب بشن، آب تو سیستم گردش نمی‌کنه و درجا داغ می‌شه.
• گرفتگی و رسوب رادیاتور: کثیف بودن و گرفتگی مجاری رادیاتور جلوی تبادل دما رو می‌گیره و سیستم رو به مرز انفجار و تولید صدا می‌رسونه.

کی صدای نوشابه از درب رادیاتور طبیعیه و کی خطرناک؟

قبل از اینکه نگران بشی، باید بدونی که این صدا همیشه نشونه خرابی نیست.

• حالت طبیعی: اگر موتور ماشینت کاملاً داغه و تو به هر دلیلی درِ رادیاتور یا مخزن انبساط رو باز کنی (که البته کار به شدت خطرناکیه)، شنیدن صدای فیس کاملاً طبیعیه. چون داری فشار انباشته‌شده سیستم رو یهویی خالی می‌کنی.
• حالت غیرطبیعی و خطرناک: اگر موتور ماشین کاملاً سرده ولی وقتی در رادیاتور رو باز می‌کنی باز هم صدای فیس شدید شبیه باز کردن نوشابه می‌شنوی، این اصلاً طبیعی نیست و نشونه هوا داشتن سیستم یا کمپرس واشر سرسیلندره. همچنین اگر بدون اینکه در رادیاتور رو باز کنی، در حال رانندگی یا بعد از خاموش کردن ماشین صدای فس‌فس از زیر کاپوت بیاد، نشونه نشتی و خرابی سیستمه.

نشانه‌های همراهی که باید جدی بگیری

معمولاً صدای فیس درب رادیاتور تنهایی نمیاد و با چند تا نشونه دیگه همراهه که بهت کمک می‌کنه بفهمی مشکل چقدر جدیه:

• کم شدن مداوم آب رادیاتور بدون اینکه زیر ماشین خیس بشه
• بالا رفتن آمپر آب و رد شدن از خط وسط
• سفت و بادکرده شدن شیلنگ‌های بالا و پایین رادیاتور (شبیه لاستیک باد شده)
• حباب زدن مداوم آب داخل مخزن انبساط موقع کار کردن موتور
• شیری رنگ یا چرب شدن پشت درب رادیاتور یا درب موتور (مخلوط شدن آب و روغن)
• خروج بخار یا دود سفید از اگزوز
• بد کار کردن و لرزش موتور موقع استارت اول صبح

سیستم خنک‌کاری ماشین‌های مختلف با هم فرق داره. برای همین علت صدای نوشابه از درب رادیاتور رو توی خودروهای پرطرفدار به تفکیک بررسی می‌کنیم تا راحت‌تر عیب‌یابی کنی.

علت صدای فیس درب رادیاتور پژو ۴۰۵

پژو ۴۰۵ با موتور XU7 به حساس بودن به سیستم خنک‌کاری معروفه. توی ۴۰۵ اگر صدای فیس شنیدی، اولین شک باید به واشر سرسیلندر باشه. چون این موتورها خیلی زود واشر می‌زنن یا نیم‌سوز می‌شن، کمپرس موتور وارد آب می‌شه و شیلنگ‌ها رو سفت می‌کنه و باعث صدای فیس می‌شه. مورد بعدی هوا گرفتن دائمی سیستم به‌خاطر هواگیری غیراصولیه که حتماً باید با پیچ برنجی و موتور خاموش به درستی هواگیری بشه.

علت صدای فیس درب رادیاتور پژو ۲۰۶

پژو ۲۰۶ (تیپ ۲ و ۵) سیستم خنک‌کاری تمام‌بسته با مخزن انبساط داره. توی ۲۰۶ خرابی درب مخزن انبساط به شدت شایعه. اگر این درب خراب بشه، فشار سیستم خالی می‌شه و صدای فس‌فس می‌ده. همچنین خرابی مقاومت فن یا رله‌های فن که باعث می‌شه فن دور تند کار نکنه و آب داغ بشه، از علل اصلی بالا رفتن فشار و صدای نوشابه از درب رادیاتور ۲۰۶ هست.

سمند با موتور XU7 یا EF7 هم با این مشکل زیاد مواجه می‌شه. توی سمند EF7 به علت حرارت بالای موتور، اگر درب رادیاتور اورجینال نباشه یا فنرش ضعیف بشه، به سرعت صدا می‌ده. سفت شدن جنت بالایی سمند و صدای فیس در حالت سرد هم نشونه اولیه نیم‌سوز شدن واشر سرسیلندر توی این خودروئه که باید سریعاً تست کمپرس بشه.

سیستم خنک‌کاری پراید ساده‌ست ولی رادیاتورهای پراید خیلی زود رسوب می‌گیرن. علت صدای فیس درب رادیاتور پراید صبا و پرایدهای جدیدتر، خیلی وقت‌ها استفاده از آب معمولی به جای ضدیخ و آب مقطره که باعث زنگ‌زدگی و رسوب مجاری آب می‌شه. همچنین درب رادیاتور پراید به مرور زمان سوپاپش گیر می‌کنه و یا کلاً آب رو بیرون می‌ده یا شیلنگ‌ها رو مچاله می‌کنه که موقع باز کردنش صدای فیس شدیدی می‌ده.

علت صدای فیس درب رادیاتور کوییک

کوییک و ساینا موتورهای ارتقایافته دارن ولی سیستم خنک‌کاری‌شون به شدت به هوا گرفتن حساسه. علت صدای فیس درب رادیاتور کوییک معمولاً نشتی‌های ریز از هوزینگ ترموستات یا اتصالات شیلنگ‌هاست که باعث می‌شه آب کم بشه و سیستم هوا بکشه. وقتی هوا وارد سیستم کوییک بشه، حباب درست می‌کنه و موقع خاموش کردن یا باز کردن درب مخزن، صدای نوشابه میده.

چطوری این مشکل رو عیب‌یابی و حل کنیم؟

اگر صدای فیس یا صدای نوشابه از درب رادیاتور ماشینت شنیدی، کارهای زیر رو به ترتیب انجام بده تا علت رو پیدا کنی:

• تست و تعویض درب رادیاتور: این ساده‌ترین و ارزان‌ترین راهه. شیلنگ بالا رو وقتی ماشین گرمه چک کن؛ اگر مچاله شده یا بیش از حد سفت و سنگیه، درب خراب یا گیر کرده و باید عوضش کنی.
• هواگیری اصولی: آب سیستم رو چک کن و طبق اصول خودروی خودت هواگیری رو انجام بده تا هیچ حبابی توی مدار باقی نمونه.
• چک کردن تمام نشتی‌ها: دور شیلنگ‌ها، اتصالات رادیاتور، هوزینگ ترموستات و رادیاتور بخاری داخل اتاق رو چک کن تا مطمئن بشی نشتی نداری.
• بررسی آمپر و کارکرد فن‌ها: دقت کن که آیا فن‌ها به موقع روشن می‌شن یا نه. اگر آمپر بالا می‌ره ولی فن کار نمی‌کنه، مشکل برقی یا از سنسور دمای آبه.
• تست واشر سرسیلندر: اگر با تعویض درب و هواگیری باز هم در حالت سرد صدای فیس داری یا آب بالا می‌زنه، حتماً پیش مکانیک برو تا با ابزار مخصوص تست کمپرس و گاز CO2 داخل آب رادیاتور رو انجام بده.

کارهای ممنوعه موقع شنیدن صدای فیس رادیاتور

• هیچ‌وقت وقتی موتور داغه درب رادیاتور رو یهویی باز نکن؛ آب جوش با فشار بالا می‌پاشه بیرون و سوختگی شدید ایجاد می‌کنه.
• اگر درب رادیاتور خراب بود، با درب‌های بی‌کیفیت و ارزان عوضش نکن؛ درب رادیاتور نامناسب می‌تونه کل موتور رو بسوزونه.
• وقتی ماشین جوش آورده و صدا میده، آب سرد روی موتور یا مستقیماً داخل رادیاتور نریز؛ این کار باعث ترک خوردن بلوک موتور یا سرسیلندر می‌شه.

سوالات پرتکرار

آیا صدای فیس درب رادیاتور همیشه یعنی واشر سرسیلندر سوخته؟

نه اصلاً. خیلی وقت‌ها مشکل فقط از خراب بودن واشر درب رادیاتور یا هوا داشتن سیستم خنک‌کاریه و با یه تعویض درب ساده یا هواگیری حل می‌شه.

چرا بعد از هواگیری باز هم صدای فیس درب رادیاتور میاد؟

اگر بعد از هواگیری باز هم هوا توی سیستم جمع می‌شه، یا یه نشتی ریز داری که از اونجا هوا می‌کشه، یا واشر سرسیلندر نیم‌سوز شده و کمپرس موتور رو می‌فرسته توی آب.

استفاده از آب معمولی چطور باعث این مشکل می‌شه؟

آب معمولی املاح داره و رسوب می‌کنه. این رسوب‌ها مجاری رادیاتور رو تنگ می‌کنن، دما بالا می‌ره و فشار سیستم زیاد می‌شه که در نهایت منجر به خروج صدا از درب رادیاتور می‌شه.

آیا ضعیف بودن باتری یا دینام ربطی به داغ کردن و فشار رادیاتور داره؟

بله کاملاً ربط داره. اگر باتری ماشین ضعیف باشه یا دینام درست شارژ نکنه، ولتاژ کافی به فن‌های خنک‌کننده نمی‌رسه. در نتیجه فن‌ها با دور پایین کار می‌کنن یا کلاً روشن نمی‌شن، موتور داغ می‌کنه، فشار بالا می‌ره و صدای فیس تولید می‌شه. اگر احساس کردی سیستم برق یا استارت ماشینت افت کرده، برای بررسی و تست باتری در محل می‌تونی با متخصص‌های باتری ایراندوست به شماره ۰۲۱۶۲۹۶۴ تماس بگیری تا خیالت راحت بشه.