علت لرزش ماشین درحالت درجا، سرعت بالا و ترمز گرفتن
هیچ‌چیزی به اندازه لرزش ماشین و رعشه گرفتن ماشین موقع رانندگی آدم رو کلافه نمی‌کنه. همون لحظه‌ای که توی اتوبان سرعت می‌گیری و فرمان شروع می‌کنه به لرزیدن یا ماشین ایستاده اما کل داشبورد و صندلی داره میلرزه، آدم میترسه و براش سوالا میشه چرا ماشین میلرزه؟
لرزش ماشین یه زنگ خطر جدیه که از سلامت تعلیق، لاستیک، ترمز، موتور یا گیربکس خبر میده و نادیده گرفتنش میتونه به خسارت‌های سنگین و حتی تصادف ختم بشه. توی این مقاله همه حالت‌های مختلف لرزش خودرو رو با جزئیات کامل بررسی می‌کنیم و توضیح می‌دیم هر لرزش، نشونه کدوم ایراده و چطور ازش جلوگیری کنی.
علت‌های کلی و رایج لرزش ماشین
قبل از اینکه بریم سراغ بررسی لرزش در حالت‌های مختلف رانندگی، بد نیست با یک دید کلی بفهمیم چه عواملی می‌تونن باعث لرزش خودرو بشن. لرزش معمولا از قطعاتی شروع میشه که با دور چرخش یا حرکت مستقیم درگیر هستن و در ادامه نشون می‌دیم رایج‌ترین مقصرها کدوم قطعات هستن:
- بالانس نبودن چرخها که شایع‌ترین دلیل لرزش به خصوص در سرعت‌های بالا محسوب میشه.
- فرسودگی و سایش ناهموار لاستیک یا وجود برآمدگی و تاول روی سطح لاستیک.
- تمام شدن یا نرم شدن کمک فنرها و شل شدن قطعات تعلیق.
- کثیف بودن یا شکستن مهره‌ها روی محور پلوس که باعث لرزش انتقال قدرت میشه.
- ناهماهنگی زوایای جلوبندی و فرمان که تعادل چرخش چهار چرخ رو به هم میزنه.
- نشتی روغن ترمز و کثیف شدن دیسک ترمز که موقع ترمز گرفتن لرزش ایجاد می‌کنه.
- تاب برداشتن دیسک ترمز که عامل اصلی لرزش موقع ترمز گرفتن محسوب میشه.
ممکنه باتری، علت لرزش ماشین باشه؟
خیلی وقت‌ها راننده‌ها وقتی ماشینشون زیر گاز میلرزه، فقط سراغ انژکتور و شمع میرن و فراموش می‌کنن که نوسان و افت ولتاژ هم میتونه پشت این لرزش باشه. وقتی ولتاژ باتری ماشین ضعیف بشه یا اتصالات برق شل باشن، کامپیوتر خودرو فرمان جرقه و پاشش سوخت رو ناقص صادر می‌کنه و موتور دچار لرزش میشه یا اصطلاحا میلرزه. اگه موقع گاز دادن لرزش داره و همزمان چراغ چک روشن و خاموش میشه یا صفحه کیلومتر نور کم‌نوری داره، خیلی احتمال داره ریشه مشکل از ضعف باتری و نوسان برق باشه. درباره علت روشن شدن چراغ چک خودرو بیشتر بخونید.
با یک تستر تخصصی برق خودرو، میشه سلامت باتری، قدرت استارت و عملکرد دینام رو دقیق اندازه‌گیری کرد و از توی همین تست سلامت باتری ماشین تشخیص داد که لرزش زیر گاز به خاطر ایراد جرقه زنی ناشی از نوسان برقه یا مشکل سوخت‌رسانیه. به این ترتیب لازم نیست هزینه سنگین تعمیر موتور بدی در حالی که فقط باتری ماشینت نیاز به بررسی و احتمالا تعویض داره.
خرید باتری ماشین با نصب رایگان در محل
برای خرید انواع باتری ماشین با گارانتی و تعویض باتری رایگان در محل، کلیک کنید یا تماس بگیرید
لرزش ماشین در حالت درجا و حالت ایستاده
وقتی ماشین پارکه، ترمز دستی بالاست و فقط داری انتظار می‌کشی تا چراغ سبز بشه، ولی می‌بینی که ماشین داره میلرزه. این لرزش ماشین در حالت درجا هیچ ربطی به لاستیک و چرخ ها نداره و مستقیما به موتور و پایه‌های اطرافش برمی‌گرده. موتور ساکن با دور ثابت باید کاملا بی‌صدا و نرم کار کنه و وقتی ماشین ساکن لرزش داره، یعنی ارتعاش موتور به جای اینکه خنثی بشه، به بدنه انتقال پیدا می‌کنه. این حالت معمولا یکی از این دلایل رو داره:
- خراب شدن پایه موتور که وظیفه‌اش مهار لرزش و ارتعاش موتوره؛ وقتی این قطعه لاستیکی عمرش تموم شه، ارتعاش موتور مستقیم به شاسی و داشبورد منتقل میشه.
- کثیفی شدید دریچه گاز که با اختلال در هواگیری سبب افت ناگهانی دور موتور و لرزش خشک میشه.
- خرابی یا جرم گرفتن استپر موتور که اجازه نمی‌ده دور موتور در حالت درجا پایدار بمونه و گاه ماشین کمی زیر پات میلرزه.
- اشکال در جرقه زنی یکی از سیلندرها که باعث میشه موتور روی چند سیلندر کمتر کار کنه و لرزش شدید بسازه.
لرزش ماشین هنگام حرکت
اگر ماشین در حالت ایستاده نرم و بی‌صدا کار می‌کنه اما به محض راه افتادن شروع به لرزیدن می‌کنه و هر چی سرعت بیشتر میشه لرزش هم بیشتر میشه، مقصر اصلی رو باید توی قطعات درگیر با چرخش چرخها و انتقال قدرت پیدا کنی. این نوع لرزش معمولا از زیر ماشین حس میشه و ممکنه فرمان رو هم درگیر کنه. دلایل اصلی این حالت عبارتند از:
- بالانس نبودن چرخها که به خاطر جابه‌جایی وزنه‌های بالانس یا پریدن گلوله‌های توی رینگ به وجود میاد.
- ساییدگی یا تاول و برآمدگی روی سطح لاستیک که موقع حرکت به بدنه ضربه میزنه.
- خرابی پلوس و مهره‌های خشاب که هنگام انتقال قدرت می‌لرزن و صدای سایش تولید می‌کنن. شل شدن اتصالات تعلیق که موقع حرکت تعادل ماشین رو خراب می‌کنن.
لرزش ماشین در سرعت 80 تا 100
یکی از خاص‌ترین محدوده‌های سرعت برای لرزش، بازه هشتاد تا صد کیلومتر بر ساعته. توی این سرعت، لرزش معمولا وقتی ظاهر میشه که چرخها به یک فرکانس مشخص می‌رسن و رزونانس یا هم‌صدایی بین قطعات اتفاق می‌افته. این نوع لرزش اگه با لرزش فرمان خودرو درگیر باشه خیلی خطرناکه و هر چی زودتر باید برطرف بشه:
- بالانس نبودن چرخ‌های جلو که شایع‌ترین دلیل لرزش فرمان و بدنه در این محدوده سرعته.
- تاب برداشتن یا کج شدن رینگ که موقع چرخش باعث ضربه و لرزش میشه.
- فرسودگی تایر و سایش ناهموار آج که در سرعت خاص لرزش تولید می‌کنه.
- ناهماهنگی زوایای چرخها و تنظیم نبودن جلوبندی که در این سرعت خودش رو نشون میده.
لرزش ماشین در سرعت بالا
وقتی سرعت ماشین بیشتر از 110 یا 120 میشه و لرزش شروع میشه، معمولا با یک مشکل جدی‌تر در چرخها، جلوبندی یا حتی قطعات بدنه مواجه هستیم. لرزش در سرعت بالا علاوه بر کلافه کردن راننده، تمرکز و کنترل ماشین رو هم سخت می‌کنه و خطر حادثه رو جدی بالا می‌بره. مهم‌ترین علت‌های این حالت به این شرح هستن:
- اصلی‌ترین دلیل، بالانس نبودن دقیق چرخ‌هامونه که در سرعت بالا لرزش شدید بدنه و فرمان رو به همراه داره.
- خراب شدن کامل کمک فنرها که اجازه نمی‌ده تعادل و پایداری توی سرعت بالا حفظ بشه.
- شل شدن یا ساییدگی سیبک‌های فرمان که باعث لرزش و شناور شدن فرمان در سرعت بالاست.
- فرم گرفتن یا نرم‌شدن بوش‌های توپی چرخ که تعادل چرخش محور رو از بین می‌برن.
لرزش ماشین هنگام گاز دادن
لرزش موقع گاز دادن به این معنیه که وقتی روی پدال لرزش به پوشال صندلی راننده هم می‌رسه. این لرزش نشون‌دهنده‌ی مشکل در گردش موتور یا انتقال قدرت در لحظه اعمال شتابه. دلایل این حالت به این ترتیبه:
- خرابی پلوس یا محور انتقال قدرت که موقع شتاب گرفتن، نیرو ناهموار منتقل می‌کنه.
- فرسودگی پایه موتور که هنگام شتاب و جابه‌جایی بار موتور، لرزش شدیدی ایجاد می‌کنه.
- کثیف بودن انژکتورها و نرسیدن سوخت یکنواخت به برخی سیلندرها موقع تزریق.
- ضعف برق و نوسان ولتاژ که باعث جرقه زدن ناقص و لرزش موتور زیر گاز میشه.
لرزش ماشین هنگام ترمز گرفتن
لرزش موقع ترمز گرفتن یکی از ترسناک‌ترین و مهم‌ترین نشانه‌های خرابی سیستم ترمزه که نباید به هیچ وجه نادیده گرفته بشه. وقتی پدال ترمز رو فشار میدی و فرمان شروع می‌کنه به لرزیدن یا پدال میلرزه، یعنی عملکرد ترمز از تعادل خارج شده. این علت‌ها رو موقع لرزش ترمز حتما بررسی کن:
- تاب برداشتن یا کج شدن دیسک ترمز که شایع‌ترین دلیل لرزش پدال و فرمان موقع ترمزه.
- ساییدگی ناهموار لنت‌های ترمز که باعث سایش ناهماهنگ و کاهش چسبندگی میشه.
- کثیف شدن کالیپر یا جازدن کالیپر که مانع باز شدن کامل دیسک و لرزش موقع ترمز میشه.
- شل بودن مهره‌های چرخ که موقع ترمز گرفتن به بدنه لرزش و صدای ضربه منتقل می‌کنن.
راهکارها و اقدامات عملی برای رفع لرزش ماشین
حالا که با دلایل هر نوع لرزش آشنا شدی، وقتشه قدم به قدم بگیم برای رفع هر کدوم باید چه کاری انجام بدی تا ماشینت دوباره صاف و بی‌صداتر از همیشه راه بیفته:
- برای لرزش در سرعت هشتاد به بالا، اول از همه بالانس چرخها رو با دستگاه تخصصی انجام بده تا مطمئن بشی وزن هر چهار چرخ دقیقا متعادله. وضعیت باد و سلامت لاستیک رو با خطکش آج چک کن و به محض دیدن تاول، برآمدگی یا سایش ناهموار، لاستیک رو تعویض کن.
- برای لرزش ترمز، نوبت دیسک و لنت رو بررسی کن؛ اگر دیسک تاب برداشته، دیسک رو سنگ بزنن یا عوض کن و لنت‌های ناهموار رو هم تعویض کن. وضعیت پایه موتور، بوش‌ها، کمک فنرها و سیبک‌های جلوبندی رو به یک مکانیک مجرب بسپار تا متوجه بشی کدوم قطعه عمر مفیدش تموم شده.
- برای لرزش‌های ناشی از جرقه و سوخت، انژکتورها رو با دستگاه اولتراسونیک شستشو بده و سلامت برق و ولتاژ باتری رو هم بررسی کن.
روش‌های پیشگیری برای جلوگیری از لرزش ماشین
همیشه پیشگیری بهتر از درمانه و توی بحث لرزش هم همین قانون صادقانه. با رعایت یک برنامه نگهداری منظم می‌تونی از خیلی از این لرزش‌ها اصلا جلوگیری کنی و هزینه‌هاش رو به حداقل برسونی:
- بالانس چرخها رو به صورت دوره‌ای و بعد از هر تعویض لاستیک انجام بده.
- هر ده هزار کیلومتر یک بار وضعیت جلوبندی، کمک فنرها و بوش‌ها رو بررسی کن.
- لاستیک‌ها رو با فشار باد مناسب طبق دفترچه ماشین حفظ کن و هر ماه بادشون رو کنترل کن.
- از دستاندازها و چاله‌های سطح جاده با سرعت کم عبور کن تا ضربه روی تعلیق و رینگ نیاد.
- لنت و دیسک ترمز رو بدون معطلی تعویض کن وقتی اولین نشانه صدای سایش یا لرزش ترمز ظاهر میشه.
لرزش ماشین همیشه نشونه یک ایراد مشخص نیست و ممکنه از موتور، پایه موتور، سیستم برق و باتری، بالانس چرخها، لاستیک، جلوبندی، دیسک یا لنت ترمز باشه. زمان بروز لرزش میتونه سرنخ خوبی برای پیدا کردن دلیل اصلی باشه؛ مثلا لرزش درجا بیشتر به موتور و پایه موتور مربوط میشه، لرزش در سرعت بالا معمولا از چرخها و جلوبندی آب میخوره و لرزش موقع ترمز گرفتن میتونه نشونه تاب داشتن دیسک باشه. اگه لرزش با ضعف چراغها، روشن شدن چراغ چک یا بد روشن شدن ماشین همراهه، برای تعویض باتری با باتری ایراندوست ۰۲۱۶۲۹۶۴ تماس بگیر.